خداوند در اين آيه به روشنى اين نكته را بيان مىفرمايد كه تنها كسانى از عهدهء چنين عملكردى برمىآيند كه بهرهء بزرگى از معرفت يافته باشند ، انسان‌هايى مىتوانند به محتواى اين آيه عمل كنند ، كه حداقل به حقارت دنيا در مقابل آخرت واقف شده باشند و منظرهء آخرت و نعمت‌هاى آن در پيش چشمشان باشد و به آن ، يقين كاملى يافته باشند . اگر به چنين بينشى رسيده باشند ، براى عدم غفلت از چنان ادراكى و تلاش براى رسيدن به آن نعمات نسبت به دنيا بىتوجه مىشوند ، تا جايى كه حتى از حقوق ملم خويش نيز پرهيز مىكنند . توجه به آخرت يكى از سازنده‌ترين راهكارهاى كمال پژوهى در اسلام است ؛ چنان‌كه خداوند خطاب به حضرت موسى عليه السّلام مىفرمايد : إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها لِتُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى . فَلا يَصُدَّنَّكَ عَنْها مَنْ لا يُؤْمِنُ بِها وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَتَرْدى . « 1 » مسلما ساعت قيامت خواهد رسيد و ما آن را مخفى داشته‌ايم تا هر نفسى را به پاداش عملش در آن روز برسانيم . پس آنان كه به آخرت ايمان ندارند ، مانع توجه تو به آن نشوند ؛ و از هواى نفس آنان پيروى نكنى كه هلاك خواهى شد . امام جعفر صادق عليه السّلام نيز به يكى از ياران خاص خود توصيه‌هايى مىفرمايد ، كه از آن جمله توصيه به حلم و بردبارى است : فمن قال لك : ان قلت واحدة سمعت عشرا . فقل ان قلت عشرا لم تسمع واحدة ! و من شتمك فقل له ان كنت صادقا فيما تقول فأسال الله ان يغفر لى و ان كنت كاذبا فيما تقول فالله اسأل ان يغفر لك و من وعدك بالخنى فعده بالنصيحة و الرعاء . « 2 » پس كسى كه به تو بگويد : اگر يك كلمه بگويى ده كلمه مىشنوى به او بگو : اگر ده كلمه بگويى يكى هم نمىشنوى به كسى كه تو را ناسزا گويد ، بگو : اگر تو در آنچه مىگويى راست مىگويى من از خدا مىخواهم تا از من درگذرد و اگر در آنچه مىگويى ، دروغ مىگويى من از خدا مىخواهم تا از تو درگذرد . اگر كسى تو را بيم دهد ، كه به تو فحش خواهم داد و ناسزا خواهم گفت ، تو او را مژده بده كه من درباره تو خيرخواه هستم و مراعات تو را مىنمايم . اين نحوهء برخورد در سيرهء ائمه عليهم السّلام بسيار مشاهده شده است . چنانچه كسى مالى از ايشان مىربود ، بزرگوارانه از آن مىگذشتند و شخص را بخشيده و مال را به او واگذار

--> ( 1 ) . طه / 15 و 16 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 1 ، ص 226 .